Ooggetuigeverslag van Antoon Delleman

De bevrijding van Netterden

30 maart 1945

De Duitsers zeiden dat ze zich overgaven, "Denn wir sind eingekesseld". Ze verzamelden hun wapens op het pleintje bij Venhorst en vertrokken met de handen omhoog van Venhorst naar toen nog Berendsen. Er werd nog l keer in de lucht geschoten, want l Duitser had nog een revolver bij zich. Het bleef zeker een halfuur heel stil rondom het huis van Berendsen, daarom besloten mijn broer en ik om een kijkje te gaan nemen. Tot onze verbazing zaten ze daar nog allemaal in de kelder, evenals 2 Canadezen die daar tijdens de gevechten ondergedoken zaten. Een Duitse soldaat had het niet vertrouwd daar en had heel lang bovenaan de keldertrap gezeten en alles in de gaten gehouden. Hij had een handgranaat in de hand gehad. De ondergedoken mensen hadden nog niets gemerkt van de bevrijding. Toen ze uit de kelder kwamen, was het eerste wat de 2 Canadezen vroegen of ze eieren konden kopen. Zij hadden Hollands geld bij zich. Uiteraard wilde men niet dat zij hiervoor moesten betalen.
Inmiddels kwamen de Canadese bevrijders met zwaarder geschut binnenrijden. Tanks met brede zware rubberen banden kwamen via Venhorst bij ons huis. Eerst schoten ze de schuur van Marie van de Duits in brand en daarna wilden ze op van der Heijden, Café de Klomp, schieten, maar door toedoen van mijn broer Bernd (Bernhard) en mijzelf konden we voorkomen dat ze met granaten op de kelder schoten. We konden ze ervan overtuigen dat daar nog veel burgers in zaten. Om toch te intimideren schoten ze boven door het dak. Met twee Canadezen ben ik naar Bus gegaan. Omdat hier bunkers en afweergeschut stonden, wilden de Canadezen kijken of hier nog Duitsers waren, maar die waren al de grens over gevlucht. Terugdenkend realiseer ik me dat de Eewijk destijds aan een ramp is ontsnapt. Hadden de Duitsers zich niet overgegeven, maar doorgevochten, dan zou de hele Eewijk zijn verwoest. Dit was de tweede keer dat we zo'n geluk hadden. In 1944 hadden de Duitsers hun intrek genomen in de schuur van Venhorst. Na ettelijke dagen vertrokken ze weer, maar omdat het winter was en koud hadden ze wel de kachel flink opgestookt en gewoon aangelaten. Met als gevolg dat de schuur in brand was gevlogen.
We hebben toen met z'n allen geprobeerd om te blussen. Het was die dag heel helder en plots kwamen er 4 labo's (jachtbommenwerpers ) overgevlogen. Zij zagen natuurlijk de brand en kwamen in duikvlucht terug. Wij bleven heel driftig zwaaien en zwaaien en tot onze grote opluchting vlogen ze weg zonder een schot te lossen.
Achter het huis van Berend ten Brundel hebben we ook nog 2 Canadezen zien liggen die waren gesneuveld door een voltreffer op hun tankwagen.